آشنایی با عوارض ،پیشگیری و درمان فشار خون

هنگامي که سرخرگهاي بزرگ ، قابليت ارتجاع و استحکام طبيعي خود را از دست بدهند و عروق کوچک ، نيز باريکتر شوند ،فشار خون بالا مي رود. قلب همانند يک پمپ با انقباض و استراحت خود ، خون را به داخل عروق مي فرستد.در زمانهاي مختلف مراحل اين پمپاژ، فشار خون در سرخرگها تغيير مي کند.

بالاترين ميزان فشارخون ، “فشار سيستوليک “ است که همان فشاري است که به هنگام انقباض ماهيچه قلب موجب ميشود تا خون از قلب به ساير نقاط بدن برسد.

کمترين ميزان فشارخون، “فشار دياستوليک ” است که فشار بين ضربانهاي قلب محسوب مي شود و مربوط  به زماني است قلب  در حالت استراحت است. فشار خون بر حسب ميليمتر جيوه ( mmhg ) اندازه گيري مي شود.

ميزان فشار خون برپايه دو عدد نشان داده مي شود . اولين عدد مربوط به فشار سيستوليک يا ماکزيمم و دومي مربوط به فشار دياستوليک يا مينيمم است .

معمولا يک فشار خون متعادل زير ۹۰/۱۴۰ mmhg است.(۱۴۰فشار سيستوليک و ۹۰ فشار  دياستو ليک ). اگر فردي دچار بيماري ديابت يا بيماريهاي مزمن کليه باشد فشار خون وي بايد کمتر از ۸۰/۱۳۰mmhg باشد

شرح بيماري

فشار خون بالاعبارت است از افزايش فشار وارده از جريان خون به ديواره رگهاي خوني که در آن فشار خون سيستوليک بيشتراز ۱۴۰ mmhgو فشار خون دياستوليک بالاتر از ۹۰ mmhgاست . فشار خون بالا گاهي “کشنده بي سروصدا ” ناميده مي شود زيرا تا مراحل انتهايي اکثراً هيچ علامتي ندارد.

توجه داشته باشيد که فشارخون بطور طبيعي در اثر استرس و فعاليت بدني بالا مي رود، اما فردي که دچار بيماري  فشار خون بالا است، به هنگام استراحت نيز فشارخونش بالاتر از حد طبيعي است . رژيم هاي نادرست غذايي، مصرف زياد غذاهاي چرب و پر نمک ، بي تحرکي و زندگي ماشيني از جمله عوامل مستعد کننده براي ابتلا به بيماري پرفشاري خون است.

 علايم شايع فشار خون بالا

بسياري از افرادکه دچارفشارخون بالا هستند، احساس بيماري ندارند و حال عمومي آنان خوب است. ۱۵%افراد سن بالا داراي فشارخون هستند و خودشان خبر ندارند. در مواردي که فشارخون خيلي بالا مي رود، سردرد و گاهي اوقات نيز تنگي نفس و خونريزي از بيني رخ مي دهد. با اين وجود تنها راه تشخيص فشارخون بالا، اندازه گيري ميزان آن است.

علايم سردرد و سرگيجه ، خواب آلودگي ،گيجي ، کرختي ومورمورشدن در دستها وپاها سرفه خوني ،خونريزي از بيني وتنگي نفس شديد مربوطبه بالا رفتن خون بطور بحراني هستند.

علل فشار خون بالا

 از هر ده نفر مبتلا به فشار خون بالا، در نه نفر آنان ،يعني ۹۰% علت دقيق براي فشار خون شناخته  نشده است که نوع اوليه فشاري خون بالا  ناميده مي شود.

 در تعداد کمي از افراد مبتلا به فشار خون بالا( نوع ثانويه پرفشاري خون )عواملي همچون تنگ شدن سرخرگ کليوي ويا اختلال در توليد هورمونهاي مترشحه از غدد فوق کليوي ،بيماريهاي بافت کليه و حاملگي در ايجاد بيماري نقش دارند . و يا برخي اوقات ، بعضي داروها مثل داروهايي که براي درمان آرتريت و يا افسردگي استفاده مي شود، موجب افزايش فشار خون بالا مي گردد.

عوامل مستعد کننده بيماري

 سن بالا تر از ۵۵ سال در مردان و بالاي ۶۵ سال در زنان

 چاقي و اضافه وزن

 سيگار کشيدن

 مصرف الکل

 رژيم غذايي حاوي نمک يا چربي اشباع شده زياد وعدم مصرف ميوه و سبزي

 کم تحرکي و نداشتن فعاليت بدني کافي

 استرس

 مصرف قرصهاي ضد حاملگي ، کورتونها و بعضي از انواع داروهاي مهار کننده اشتها يا دکونژستانت ها

عوامل ژنتيکي :اگر يکي از والدين يا هر دو دچار فشار خون بالا باشند ، خطر ابتلاي فرد به فشار خون بيشتر است . سابقه خانوادگي فشار خون بالا ، سکته مغزي ، حمله قلبي يا نارسايي کليه

پيشگيري

ـ وزنتان را کنترل کنيد. اگر اضافه وزن داريد ، رژيم بگيريد. کم کردن حتي يک کيلو گرم  هم مفيد  است.

ـ مرتب ورزش کنيد. ۳۰ دقيقه ورزش در هر روز بهترين راه

مبارزه با پر فشاري خون است .

ـ مصرف روزانه نمک را کم کنيد.

ـ از رژيم غذايي  حاوي ميوه و سبزيجات فراوان ،لبنيات کم چرب و غذاهاي حاوي پتاسيم نظير دانه هاي سبوس دار و خشکبار استفاده کنيد .

ـ از مصرف مشروبات الکلي بپرهيزيد.

ـ اگر سابقه خانوادگي فشار خون بالا وجود داشته باشد ،فشار خون بايد مرتباً کنترل شود.

ـ اگر باردار هستيد مرتب براي معاينه پيش از زايمان به مراکز درماني مراجعه کنيد .

ـ اگر از قرص هاي ضد بارداري حاوي استروژن استفاده مي کنيد يا تحت هورمون درماني هستيد ،فشار خونتان را مرتب کنترل کنيد.

ـ اگر فشار خون بالا زود تشخيس داده شود ، تغيير رژيم غذايي ،ورزش ،کنترل استرس ،ترک دخانيات ،ننوشيدن الکل و دارو معمولاً باعث پيشگيري از بروز عوارض مي شود.

عوارض فشار خون بالا

سکته مغزي ، حمله قلبي ، نارسايي احتقاني قلب و ورم ريه ،نارسايي کليه و اسيب چشمي و مشکل بينايي از عوارض اصلي فشار خون بالا هستند .بايد دانست اگر فشار خون بالا درمان گردد آنگاه از خطر ابتلا به عوارض آن کاسته خواهد شد .

درمان

 برسيهاي تشخيصي ممکن است شامل آزمايش خون ،نوار قلب ،آنژيو گرافي و نيز ساير عکسبرداريها باشد.

 اهداف درمان با توجه به ويژگيهاي هر فرد تعيين خواهند شد و ممکن است شامل کم کردن وزن ،ترک دخانيات ، برنامه ورزش مناسب و کاهش استرس باشند .

 روزانه فشار خون خود را انداززه گيري کنيد.

 در صورتي که اقدامات محافظه کارا نه اثر نداشته باشند ، با استفاده از داروهاي ضد فشار خون ميتوان فشار خون را پايين آورد.

 از مصرف داروهاي سرما خوردگي و سينوزيت تا حد امکان خودداري کنيد.

 
امتیاز دهی